همانگونه که مقام معظم رهبری هنگام نامگذاری امسال تأکید کردند، نامگذاری سالها نباید به تهیه پلاکاردهای بزرگ و نصب آن در معابر یا همایشها خلاصه شود بلکه با تمرکز برنامهها و ارادهها روی موضوع اعلام شده، یک گام اساسی به پیش برداریم.
خوشبختانه باید افتخار نمود که فقه شیعه این انعطاف و زمانشناسی را دارد که بتواند بهروز گردد و بدین سان جهاد به ابعاد فرانظامی تعمیم یابد؛ جهاد علمی، جهاد فرهنگی، جهاد سازندگی و ... و امروز نیز جهاد اقتصادی به این گفتمان وارد شد. در بین ابعاد مذکور اقتصاد از ویژگی عامتری برخوردار است یعنی در مقایسه ابعاد مختلف پیشرفت یک کشور با کشورهای دیگر، متأسفانه یا خوشبختانه حوزه اقتصاد و شاخصهای مربوط به آن از برجستگی ویژهای برخوردار است و نهادهای بینالمللی نیز توسعه را در این بعد خلاصه میکنند. بنابراین برای اثبات کارآمدی نظام دینی در عرصه اقتصاد و اجتماع و سیاست، رسالت سنگینی بر دوش پیشکسوتان و دلسوزان انقلاب اسلامی است. جهاد اقتصادی که گفتمان عمومی امسال کشور است، یکی از عرصههای اثبات این کارآمدی است و از جمله مسائلی است که همه مردم (بدون استثنا) آن را لمس میکنند و هر کسی درحد فهم و تجربه خود درباره آن به قضاوت مینشیند، بنابراین آن سوی اثبات کارآمدی اقتصادی نظام اسلامی، رضایت عمومی خواهد بود. اما ابعاد جهاد اقتصادی چیست و چگونه باید بدان ورود کرد؟ جهاد اقتصادی دارای اصولی است که مهمترین آن عبارتند از: و...
ادامه مطلب...
حوزه سياست، اقتصاد و فرهنگ در جامعه به هم پيوسته و درهم تنيده و ابعاد يك واقعيت هستند كه مستقل از يكديگر تحقق پيدا نميكنند؛ بنابراين، برنامهريزي اجتماعي يه يقين بايد معطوف به هر سه بُعد باشد. از سوي ديگر، همانگونه كه در حوزه سياست و فرهنگ، دو مبناي دين و سكولاريسم معنا دارد، در حوزه اقتصاد هم اين تقسيمبندي جاري است و اقتصاد هم به ديني و غيرديني تقسيم ميشود. الگوهاي سوسياليستي و سرمايه داري دو گرايش اقتصاد مادي به حساب مي آيند.
بر اساس همين پيوستگي ابعاد جامعه و جهت داري آنهاست كه در برنامهريزي در مديريت جهاني براي ايجاد يك نظام همآهنگ و پيوسته جهاني بر محور مباني مادي، از بازسازي اقتصادي شروع ميكنند و سپس، اصلاحات فراگير متناسب با آن الگوي اقتصاد پيگيري ميشود و پس از اين مرحله، نوبت به انحلال در نظام جهاني ميرسد؛ همان فرآيندي كه در كشور ما هم دنبال شد، اما در ميانه راه شكست خورد.
حال، براي تحقق تمدن نوين اسلامي، بايد نظام يكپارچه و همآهنگ اسلامي تعريف شود كه شامل...
ادامه مطلب...
نويسنده: دکتر عادل پیغامی
نگاهی به مفهوم جهاد اقتصادی
در باب مفهوم و نسبت دو كلمه جهاد و اقتصاد در عبارت «جهاد اقتصادی» كه نام سال 90 شمسی لقب گرفته است، شش نكته حائز اهمیت است:
نكتهی اول اینكه مفهوم جهاد اقتصادی و خصوصاً كلمهی جهاد یك تعبیر استعارهگونه و دارای معانی و دلالتهای خاصی است. كلمهی جهاد معمولاً به نوعی تلاش مقدس اطلاق میشود و یكی از كلماتی است كه در گفتمان دینی ما معنا پیدا میكند و همیشه صبغهی تقدس را در درون خودش دارد. نكتهی اول اینجاست كه به زعم بنده، رهبر انقلاب ابعاد دنیوی را با ابعاد مقدس اسلامی درهم آمیخته و همگون میبینند. برای همین هم كار كردن برای مسائل اقتصادی، پیشرفت و آبادانی و عمران كشور را با مسئلهی مقدسی به اسم جهاد تلفیق میكنند.
دشمن وقتی در عرصههای امنیتی، سیاسی و حتی به نحوی فرهنگی در ایران شكست خورد، تنها برگ برندهای كه در این هفت، هشت سال اخیر در دستانش باقی مانده است، ناكارامدی اقتصادی است.
این یكی از پیامهای بزرگ انقلاب اسلامی ایران است كه مسائل معنوی و مادی و یا به عبارت دیگر حسنهی دنیا و حسنهی آخرت چگونه میتوانند با یكدیگر همراستا شوند. اگر مسئولان از ظرفیتهای معنوی، انسانی و فرهنگی كشور به درستی استفاده كنند، ما از كلمهی جهاد میتوانیم بركات زیادی را نصیب این مرز و بوم كنیم. كما اینكه در طول تاریخ معاصرمان هم میبینیم كه حضرت امام(ره) در مورد سازندگی از این استعاره استفاده میكنند و....
ادامه مطلب...
دکتر حسن علی اکبری
در مورد سال جهاد اقتصادی چند بحث لازم است. بحث اول شناخت ضرورتها و دلائلی که این نام و شعار برای این سال برگزیده شده و پاسخ به اینکه چه ضرورتهایی برای انتخاب این نام وجود داشت.
امسال نیز پیام نوروزی مقام معظم رهبری علیرغم اختصار آن،در بردارنده نکات و مسائل با ارزش و تعیین کننده ای درزمینه های گوناگون بود.
تبریک،دعا، حوادث تلخ و شیرین کشور و منطقه،تفسیر نوروز و نشانه حرکت طبیعی بودن عید و ضرورت به سمت کمال و تعالی بودن این حرکت ،جمع بندی سال همت مضاعف و کار مضاعف و اظهار رضایت از آن،شتاب کشور در مسیر پیشرفت و تعالی بویژه درتولید علم،مقابله دشمنان با ما در عرصه اقتصادی علاوه بر عرصه فرهنگی و سیاسی و علمی ،تحریم ها و عدم توفیق دشمنان ،نامگذاری سال 90 به جهاد اقتصادی ،انتظار حرکت جهادگونه و جهشی در اقتصاد،ضرورت قرار دادن دهه جاری به عنوان دهه پیشرفت حقیقی و استقرارعدالت برای کشور و منطقه و سرانجام یاد امام و شهیدان. درعین حال برجسته ترین بخش پیام که فقط در پیام های نوروزی مطرح میشود و بسیار مورد توجه است، نامگذاری سال و تعیین شعار جهاداقتصادی بود.
ادامه مطلب...
موضوع: نقد و بررسي ميان انتقادات و انديشه هاي اقتصادي جهان از منظر منابع اسلامي
مقدمه
مساله جایگاه دولت و نقش آن در اقتصاد، از زمان پیدایش دانش اقتصاد همواره مورد بحث اقتصاددانان و صاحبان اندیشه در مکاتب گوناگون اقتصادی بوده است. مرکانتالیستها، که اقتدار کشور را در گرو دستیابی به طلا و نقره بیشتر میپنداشتند، از دخالت دولت در اقتصاد حمایت میکردند. فیزیوکراتها و پس از آنان، کلاسیکها، بر اساس اعتقاد به ”دئیسم“ و نظم طبیعی و هماهنگی منافع فرد و جمع، بر آزادیهای فردی و عدم دخالت دولت در اقتصاد تأکید داشتند. پیامدهای این تفکّر از جمله بیعدالتیهای اقتصادی و اجتماعی، به تدریج حرکتهای مخالفی را در مقابل خود شکل داده و افکار سوسیالیسم، با اندیشه واگذاری تمام فعالیتهای اقتصادی به بخش دولتی و تدبیر اقتصاد بر اساس برنامهریزی متمرکز دولتی، به شکل گستردهای پدیدار شد؛ امّا تجربه ناکارآمدی شرکت های دولتی و انحصارات ملی در سالهای بعد از دهة 80 میلادی، موجب شد که گرایش...
ادامه مطلب...
اگر دقت کرده باشید ، در سالهای اخیر ، مقام معظم رهبری اسامی سال ها را با محوریت اقتصادی تعیین می کنند مانند اصلاح الگوی مصرف ، همت و کار مضاعف و جهاد اقتصادی.
قطعاً این نامگذاری ها و استمرار وجه اقتصادی آن ، اتفاقی نیست و اندیشه ای پشت آن خوابیده است.
هر چند حکومتداری وجوه مختلفی از اقتصاد و سیاست و هنر و اجتماع و روابط بین الملل را در بر دارد ، اما تردیدی نیست جامعه ای که پای اقتصادش بلنگد ، فقط از منظر اقتصادی عقب نخواهد بود بلکه در سایر حوزه های به هم پیوسته اش نیز لنگ خواهد زد و به سرمقصد نخواهد رسید.
به عنوان مثال ، اگر از آمریکای امروز ، اقتصادش را منها کنیم ، نه پنتاگونی برایش باقی خواهد ماند تا در جهان قدرت نمایی کند، نه ناسایی خواهد داشت تا علم برترش را به رخ بکشد و نه حتی هالیوودی که سیطره فرهنگی ایالات متحده را در دنیا پیگیری کند.
ادامه مطلب...